Ο ιστοχώρος του ΠΑΓΓΕΡΑΓΩΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ (Αττική)

Ιστοχώρος του ΠΑΓΓΕΡΑΓΩΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ (Αττικής).......................... Ο Παπάδος ο Πλακάδος ο Παλαιόκηπος ο Σκόπελος και ο Μεσαγρός εξουσία και κλήρος της γενιάς μας...........και φυσικά το λατρεμένο Πέραμα

Δευτέρα, 2 Μαΐου 2016

Παναγιώτης Σιμιτσής . Ένας σπουδαίος Γεραγώτης μουσικός.


O Γεραγώτης κιθαρίστας, Πάνος Σίμης , κατά κόσμον Παναγιώτης Σιμιτσής , ο δεξιοτέχνης του μπουζουκιού και διάσημος μουσικοσυνθέτης Μανώλης Χιώτης , και ο βιρτουόζος ακορντεονίστας Λάζαρος Κουλαξίζης, σε κοινή τους εμφάνιση στο Grecian Gardens στο Σικάγο το 1967. Η φωτογραφία πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΓΕΡΑ , τεύχος 37 , Ιανουάριος – Μάρτιος 2000 , σε σχετικό άρθρο του Στρατή Καραγιασσώτη  για τους μουσικούς της Γέρας.





Σάββατο, 16 Απριλίου 2016

Ο Πάπας Ιωάννης - Παύλος ο Β΄ παρασημοφορεί Γεραγώτη




Προσωπικά, δεν γνωρίζω  κάποιον άλλον  Μυτιληνιό που να  έχει παρασημοφορηθεί από τον Πάπα. Η φωτογραφία που δημοσιεύουμε είναι  από την επίδοση μεταλλίου στον  Στράτο Καφέ,  ως μέλους της Ελληνικής Κοινότητας  του Μπουρούντι. Διακρίνονται ο Αρχιεπίσκοπος του Μπουρούντι και ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β΄ , ο οποίος   επιδίδει το μετάλλιο στον συγχωριανό μας, στον εκ Σκοπέλου Γέρας Λέσβου κύριο Στράτο Καφέ.
Η απονομή  έγινε στην Πρεσβεία του Βατικανού , το 1990,   επ’ ευκαιρία της επίσημης επίσκεψης  του Πάπα στο Μπουρούντι και το γεγονός μεταδόθηκε σε απευθείας μετάδοση από την   τηλεόραση.
Στρατής Γιαννίκος

Δευτέρα, 11 Απριλίου 2016

ΣΤΡΑΤΗΣ ΒΑΡΚΑΣ


Δήμαρχος Γέρας κατά την απελευθέρωση του 1912 και πρώτος Γεραγώτης βουλευτής, με το κόμμα των “Εθνικοφρόνων” του Δ. Γούναρη. Εξελέγη με 1413 ψήφους από τις εκλογές της 6 Δεκεμβρίου 1915, τις οποίες είχαν μποϊκοτάρει με αποχή οι “Φιλελεύθεροι” του Ελευθέριου Βενιζέλου. Είχε ήδη ξεκινήσει η εποχή του Εθνικού Διχασμού. 

Στρατής Καραγιασσώτης 

Η φωτογραφία πρωτοδημοσιεύτηκε στη ΓΕΡΑ
( ΑΡ. ΦΥΛ. 52 Οκτώβρης Δεκέμβρης 2003)
 και προέρχεται από το Αρχείο του Στρατή Τσιρτσή.



Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2016

25 Μαρτίου 1966

25 Μαρτίου 1966 .Κατάθεση στεφάνων στον Παπάδο !

Φωτογραφία : Θεόφραστος Τσακίρης 


25η Μαρτίου, Δεκαετία 1960

 Μνημείο Ηρώων Μεσαγρού, δεκαετία του 1960. Κατάθεση στεφάνων από την Κοινότητα και το Δημοτικό Σχολείο Μεσαγρού. 
Διακρίνονται : Ο ιερέας  Χατζέλης Παναγιώτης , οι ιεροψάλτες Ευστράτιος Τυρέλλης( αριστερά) και Εμμανουήλ Μαμάκος ( δεξιά) και οι μαθήτριες Λίτσα Καραγιάννη,Στέλλα Σανδήλου και Σουλάκη Μαρία. (Φωτογραφία από το φατσοτέφτερο της Maria Kai Ta Louloudia)

Τετάρτη, 23 Μαρτίου 2016

Η ορχήστρα του «Φάνη» ή «Καλλιπολίτισσα Ορχήστρα»


Κείμενο , φωτο από τον Παναγιώτη Αγιακάτσικα


Ο Θεοφάνης Μουρόπουλος ήταν σαλπιγκτής στο στρατό και έπαιζε και τρομπόνι. Καθώς έπαιξε και γνωρίστηκε με τον Γιώργο Καμπά στη Γέρα, παντρεύτηκε την κόρη του Στέλλα και έτσι έγινε γαμπρός του. Στη Γέρα λοιπόν, ξεκινάει το πρώτο συγκρότημα φυσερών του Μουρόπουλου γνωστό ως  «του Φάνη» ή «Καλλιπολίτισσα Ορχήστρα» καθώς οι περισσότεροι κατάγονταν από την περιοχή αυτή. Σε αυτό συμμετείχαν ο Θεοφάνης Μουρόπουλος (από την Καλλίπολη Προποντίδας) στο τραγούδι, το τρομπόνι και αργότερα το σαντούρι, ο Γιώργος Καμπάς στο κλαρίνο, ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλιας (από το Δικελί Μικράς Ασίας) στο βιολί, το σαντούρι, την τρόμπα, κ.ά., ο αδερφός του Παναγιώτης Κωνσταντέλλιας στο εμφώνιο, ο Μιχάλης Ονουφριάδης (γεν. Στο Ταηφίρ της Καλλίπολης στη Προποντίδα) στο βιολί και το σαντούρι, τα αδέλφια Κωνσταντινίδη (από τη Μάδυτο Καλλίπολης): Νίκος Κωνσταντινίδης στο εμφώνιο και Αναγνώστης Κωνσταντινίδης στην κορνέτα, το λαούτο και το βιολί, και ο Ηλίας Φροσινάς στην κορνέτα ο οποίος αν και άμουσος είχε μοναδικό παίξιμο σε αυτοσχεδιασμούς παίζοντας «τριόλια». Ο Ηλίας Φροσινάς άλλαξε το όνομά του για να αποφύγει τη στράτευσή του στο τουρκικό στρατό. Πολλές φορές δε, έπαιζε τρομπόνι μαζί τους και ο ονομαστός στη Γέρα μικρασιάτης μουσικός Στέλιος Γεωργαλάς (ή Βούρδουλας-επειδή διάβαζε συνεχώς τη σατυρική εφημερίδα της εποχής ή ακόμη αλλού “πουτάνα θάλασσα”) από το Κινίκ, κωμόπολη της Περγάμου. 

Από το συγκρότημα του «Φάνη» πέρασαν όλοι οι μουσικοί της Γέρας, ανάλογα με τη περίσταση. Ο Νίκος Ζωγράφος, σε κάποια περίπτωση που οι κομπανίες ήταν δύο (η Παλαιοκηπιανή και του Φάνη) και την ίδια μέρα ήταν τρεις γάμοι, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Διαιρεθήκαμε σε τρία συγκροτήματα και όταν τελείωνε ο ένας γάμος τρέχαμε να πάμε στα άλλα δύο να συμπληρώσουμε».
 Η κομπανία αυτή των φυσερών ήταν μια από τις πιο διάσημες του νησιού, καθώς περιλάμβανε Μικρασιάτες δεξιοτέχνες στα όργανα, ενώ μερικοί ήταν περιζήτητοι δάσκαλοι, όπως ο Μιχάλης Ονουφριάδης, ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλιας και ο Στέλιος Γεωργαλάς οι οποίοι ενέπνευσαν πολλούς να μάθουν όργανο και να γίνουν μουσικοί.

Αρκετοί από τους παραπάνω υπηρέτησαν ως μουσικοί και σε στρατιωτικές μπάντες γεγονός που τους καθιστά άριστα μουσικώς καταρτισμένους. Στην «Μπάντα του Αρχιπελάγους», του Μυτιληνιού αρχιμουσικού- λοχαγού Αλέκου Ταχτατζή (υπό τη διοίκηση του Στρατηγού Ιωάννου το 1914-1918), υπηρέτησαν ο Στέλιος Γεωργαλάς, ο Γρηγόρης Κωνσταντέλιας, ο Παναγιώτη Νείρος, ο Μιχάλης Ουνουφριάδης και αρκετοί άλλοι Μυτιληνιοί. Ως σαλπιγκτής υπηρέτησε στον Ελληνικό Στρατό και ο Θεοφάνης Μουρόπουλος. Στην δεκατία του ’30 και για μια πενταετία υπηρέτησε ο Ερμόλαος Ζωγράφος καθώς και οι Κώστας Τσώλος, Στρατής Κουτσαφτής, Προκόπης Λινάρδος και ο Κώστας Μαλλιάκας οι οποίοι υπηρέτησαν σε διάφορες μπάντες του στρατού. Πολύ καλά μουσικώς καταρτισμένος από τον αδερφό του ήταν και ο Νίκος Ζωγράφος, όπως επίσης και ο Παναγιώτης Σιμιτσής στην κιθάρα.


 
Στη Γέρα σε κάποιο καφενείο. Από αριστερά: το πρώτο βιολί δεν διακρίνεται, Ηλίας Φροσυνάς τρόμπα, Μιχαλάκης Ονουφριάδης βιολί, Θεοφάνης Μουρόπουλος σαντούρι, Νίκος Κωνσταντινίδης εμφώνιο, Στρατής Κουτσαφτής τρομπόνι.


 
Στη φωτογραφία αυτή, πληροφορίες μας δίνει μέσω επιστολής η 90χρονη κ. Ειρήνη Κάγκας από την Αυστραλία. Χωρίς να μας αναφέρει για τι εκδήλωση πρόκειται, μας πληροφορεί ότι είναι στη προσφυγική αγορά του Μεσαγρού και ότι η πρώτη της τάξη στο σχολείο ήταν το Τζαμί με το μιναρέ. Η ίδια είναι η μικρή που φαίνεται μπροστά δίπλα στη δασκάλα της την κ. Λιλή Μακρυποδάρα.  Σχετικά με τους μουσικούς αναφέρει: «Είναι η κομπανία Γ.Καμπά, τρία αδέλφια Κωνσταντινίδου, ο Θεοφάνης Μουρόπουλος και ο Μιχαλάκης Ονουφριάδης». Με κάθε επιφύλαξη αναφέρω ποιοι είναι οι μουσικοί: πίσω τρομπόνι- Θ.Μουρόπουλος, σαντούρι- Μ.Ονουφριάδης, μπροστινό τρομπόνι-Στέλιος Γεωργαλάς, βιολί -Αναγνώστης Κωνσταντινίδης, δεξιά τρόμπα- Ηλίας Φροσυνάς. Διακρίνεται πίσω από τους μουσικούς, ο νεός τότε Ερμόλαος Ζωγράφος. Η φωτογραφία είναι μετά το 1922.

 Αρχές του ’50, από αριστερά: Ηλίας Φροσυνάς- τρόμπα, Κώστας Τσώλος- τρόμπα, Μιχαλάκης Ονουφριάδης -τραγούδι και βιολί, Θεοφάνης Μουρόπουλος- τραγούδι και  σαντούρι, Νίκος Κωνσταντινίδης -εμφώνιο, Ερμόλαος –Ζωγράφος- κλαρίνο, Στρατής Κουτσαφτής -τρομπόνι.

 
Σε πανηγύρι στο Σκόπελο: Από αριστερά: Γιώργιος Χατζημιχαλάκης, Φώτης Στρογγύλης, Μπάνος Μιχαλακέλλης (γιός του δάσκαλου του Γιάννη Μιχαλακέλλη). Μπροστά ευφώνιο Νίκος Κωνσταντινίδη τούμπα άλλοι μαζί Αναγνώστης Κωνσταντινίδης βιολί, Ηλίας Φροσυνάς

Ηλίας Φροσυνάς







Τρίτη, 22 Μαρτίου 2016

Οικογένεια Μιχαήλ Ονουφριάδη

Οικογένεια Μιχαήλ Ονουφριάδη
Από αριστέρα   Ονούφριος Ονουφριάδης , Νάσος Ονουφριάδης, Μαγδαληνός-Ευθύμιος Ονουφριάδης, Στρατής Ονουφριάδης.
Στο μέσον ο παππούς της Ελένης Ονουφριάδη  Μιχαλάκης Ονουφριάδης κρατώντας την εγγονή του Αρετή Ονουφριάδη του Μαγδαληνού και η γιαγιά μου Αρετή Ονουφριάδη το γένος Κουρκουρή.

Δευτέρα, 21 Μαρτίου 2016

Το Θεατρικό έργο "ΕΣΜΕ"

Μέλη της Θεατρικής Ομάδας που παρουσίασε στη Γέρα, γύρω στα 1950, το θεατρικό έργο «ΕΣΜΕ».
Όρθιοι : Ευστράτιος Ονουφριάδης , Μιχάλης Βουγιούκας, Μιχάλης Γιαννίκος, Νικόλαος Θωμάς και Αλίκη Τζανετή
Καθιστοί : Μαρία Τζανετή, Κοραλία Χστζηγιαννάκη και  Σίμος Θωμαΐδης  


Κυριακή, 28 Φεβρουαρίου 2016

Τσίλια - Μέτια - Τάλαντους - Ιερά σε χάρτη του 1662

Στο υπόμνημα του χάρτη , στο πάνω δεξιό μέρος :
1.Τσίλια (Cilleum)   2. Ιερά(Ηiera)
3. Μέτια (Meteum) 4. Τάλαντος (Tantalus)
          Σε παλιούς χάρτες που απεικονίζουν το νησί μας υπάρχουν πολλά λάθη, αντιγραφές και προχειρότητες. Και τούτος εδώ είναι γεμάτος λάθη, όμως  σωστά καταγράφει, όπως και οι περισσότεροι χάρτες,  την τοποθεσία του Κάβο Μαλιά και της πόλεως Μυτιλήνης. Κι αυτό γιατί ο Κάβο Μαλιάς  και τα νησάκια που ήταν μπροστά από τον Κόλπο της Γέρας ήταν τα σημάδια που έβαζαν - ερχόμενοι από τον νότο-  οι παλιοί ναυτικοί για να πάνε στην πρωτεύουσα του νησιού, την Μυτιλήνη ή να βρουν, κυρίως τον 19ο και στις αρχές του 20ού αιώνα ασφαλές αγκυροβόλιο στον φιλόξενο Κόλπο της Γέρας.
             Σε τούτον εδώ τον χάρτη , του 1662, ανάμεσα στις 18 περιοχές που αναφέρει το υπόμνημα του χάρτη ως incertae positionis, δηλαδή αβέβαιες θέσεις,  υπάρχουν και τέσσερις περιοχές της Γέρας. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες 14 (το Πόλιο αναφέρεται δύο φορές) που δηλώνουν κυρίως  βουνά (Όλυμπος, Όρδυμνος, Μάκιστος) ή αρχαίες πόλεις (Αρίσβη, Βρύσα), οι τέσσερις περιοχές της Γέρας, δηλαδή τα Τσίλια (Cilleum), η Ιερά(Ηiera), τα Μέτια (Meteum) και ο Τάλαντος (Tantalus) είναι παραλιακές και ορόσημα για την αναγνώριση- πρόσβαση στο στόμιο του Κόλπου Γέρας. Στην ομάδα των τεσσάρων μπορούμε να εντάξουμε και το το παραλιακό Πόλιον (Polium) του Πλωμαρίου. Θα πρέπει να εξετασθεί η πιθανότητα ο χαρτογράφος προερχόμενος από τα δυτικά να πλεύρισε πρώτα τα Τσίλια ή το Πόλιον, αφού μάλιστα τα αναφέρει πρώτα στον υπομνηματισμό, και να πήρε πληροφορίες για το πώς θα συνεχίσει την πορεία του. 

Πέμπτη, 25 Φεβρουαρίου 2016

1879. Ο Αγγλικός Στόλος στο Στόμιο του Κόλπου Γέρας

 Επεξεργαζόμενος το υλικό που συγκεντρώνουμε, το σχετικό με την Ιστορία του Κόλπου Γέρας, βρέθηκα μπροστά σε ένα ξεχασμένο αρχείο που είχα αποθηκεύσει. Είναι μια εικόνα του 1879 που δείχνει τα πλοία του Αγγλικού Στόλου να εισέρχονται στον Κόλπο της Γέρας. 
Συγκεκριμένα η λεζάντα  αναφέρει: 
The British Fleet entering the Harbour of Jero (Mitylene)

THE BRITISH FLEET IN THE MEDITERRANEAN.

Μετά από τη δημοσίευση της ανάρτησης μας στο Φατσοτέφτερο ο φίλος
Makis Bekiaris  μάς υπέδειξε τη μελέτη του Ιστορικού Στρατή Αναγνώστου με τίτλο MIA ΑΓΝΩΣΤH ΚΑΤΑΛΗΨH ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΥΤIΛΗΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΑΛΛΙΚΟ ΣΤΟΛΟ ΤΟ 1901, στην οποία έχει δημοσιευθεί " Η Είσοδος του Αγγλικού Στόλου στον Κόλπο της Γέρας" . Μεταξύ άλλων περιλαμβάνεται και η πληροφορία ότι : 
Τέλoς περιoχές της Λέσβoυ είχαv επιλεγεί κατά τo πρόσφατo παρελθόv τoυλάχιστov δύo φoρές ως τόπoι εκδήλωσης αγγλικώv vαυτικώv επιδείξεωv, χωρίς vα πρoκληθoύv έvτovες αvτιδράσεις εκ μέρoυς τωv λoιπώv Μεγάλωv Δυvάμεωv. Συγκεκριμέvα τo 1879 μoίρα τoυ αγγλικoύ στόλoυ πραγματoπoίησε vαυτική επίδειξη στov κόλπo της Γέρας. Αλλά και στις 1/13-9-1891 μoίρα της ίδιας απoικιoκρατικής δύvαμης, υπό τηv πρόφαση ασκήσεωv,κατέλαβε για μια μέρα τo στρατηγικό όρμo τoυ Σιγρίoυ,πoυ βρίσκεται στo δυτικό μέρoς τoυ vησιoύ και ελέγχει τηv έξoδo τωv Δαρδαvελλίωv.
Η Μελέτη του Στρατή Αναγνώστου δημοσιεύεται στη διαδικτυακή θέση : http://www.lesvosoldies.gr/gr/1183982148/1254054281.html


Σ.Γ.Γ.
 . 

Για μεγένθυση κάντε κλικ πάνω στην εικόνα.

Τετάρτη, 24 Φεβρουαρίου 2016

Το ΦΤΕΛΙ σε χάρτη του 1578


                       Είναι γνωστό ότι  οι περισσότεροι από τους παλιούς χάρτες δεν ανταποκρίνονται  σε πραγματικά στοιχεία. Οι σχεδιαστές τους,  αντέγραφαν   προηγούμενους χάρτες περιηγητών και τις λανθασμένες πληροφορίες. Από αντιγραφή σε αντιγραφή  καταντούσαν οι χάρτες να έχουν εντελώς εξωπραγματικά στοιχεία.
                      Κάτι τέτοιο πρέπει να έγινε και στον χάρτη του 1578 που παρουσιάζουμε, στον  οποίο η Άντισσα είναι στον Βορρά και η Ερεσός στον Νότο και το Σίγρι παρουσιάζεται(;) ως  η βραχονησίδα Sagre. Πάνω από το όνομα του νησιού μας Lesvos ins<ula>,  υπάρχει η λέξη Imbri, που πιθανόν να εννοεί τη νήσο Ίμβρο.


                      Οι μόνες, ίσως, πραγματικές απεικονίσεις είναι της πόλεως Μυτιλήνης (Μetelin), αφού τοποθετείται στα ανατολικά του νησιού και φαίνεται το λιμάνι με το κάστρο της, όπως και στο νότιο μέρος του νησιού, πιθανότατα, το Φτέλι στο στόμιο του Κόλπου της Γέρας, που καταγράφεται στον χάρτη ως Ptelia. Ίσως είναι και οι μόνες τοποθεσίες που επισκέπτεται ο χαρτογράφος. Το τελευταίο συνάγεται από πορτολάνο της εποχής – τον οποίο θα δημοσιεύσουμε σε επόμενες αναρτήσεις μας- ο οποίος περιέχει  λεπτομερέστατες πληροφορίες για τον τρόπο που μπορούσαν να εισέλθουν τα πλοία στον Κόλπο της Γέρας και τα σημεία  αγκυροβόλησης. 

Δευτέρα, 22 Φεβρουαρίου 2016

Η περιοχή της Γέρας κρύβει και άλλα μυστικά (Χ.Κωνσταντινίδη,Ακαδημία Αθηνών, 24/2/2015 )


  
 http://www.blod.gr/lectures/Pages/viewlecture.aspx?LectureID=1901

Κλικ στην εικόνα για να παρακολουθήσετε την 35 λεπτών ομιλία της κ. Κωνσταντινίδη. Στο 25:50 του βίντεο η  διαπίστωση της ομιλήτριας  "Η περιοχή της Γέρας κρύβει και άλλα μυστικά".

" Η παρουσία της Μαρίας Παλαιολογίνας στην Λέσβο και η βυζαντινή παρακαταθήκη της" 
Τον  παραπάνω τίτλο είχε η διάλεξη της τ. Αναληρώτριας Καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών  Χαράς Κωνσταντινίδη. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε  
στις 24  Φεβρουαρίου  2015 στην Ακαδημία Αθηνών  και ήταν αφιερωμένη στη Μνήμη του Μανόλη Χατζηδάκη.  Μεταξύ άλλων   ανακοίνωσε στην  ότι : « Έχω την υποψία ότι η περιοχή της Γέρας κρύβει και άλλα μυστικά προς εξιχνίαση;» . Η διαπίστωση της κ. Κωνσταντινίδη βασίσθηκε στα πορίσματα της έρευνάς της σχετικά με τη  λατρεία του Ταξιάρχη στη Λέσβο και την παρουσία της Μαρίας Παλαιολογίνας. 




Το κείμενο που ακολουθεί  
αλιεύτηκε από το διαδίκτυο και είναι σύνοψη της ομιλίας της.


Το Κέντρο Έρευνας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης της Ακαδημίας Αθηνών τιμώντας τον ιδρυτή του ακαδημαϊκό Μανόλη Χατζηδάκη (1909-1998), διαπρεπή βυζαντινολόγο, Γενικό Έφορο Αρχαιοτήτων, Διευθυντή του Βυζαντινού Μουσείου και του Μουσείου Μπενάκη, οργάνωσε όπως κάθε χρόνο την ετήσια επιστημονική διάλεξη αφιερωμένη στη μνήμη του, την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2015, ώρα 19:00, στο Μέγαρο της Ακαδημίας Αθηνών. Ομιλήτρια ήταν η τέως αναπληρώτρια καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης του Πανεπιστημίου Αθηνών, κυρία Χαρά Κωνσταντινίδη με θέμα "Η παρουσία της Μαρίας Παλαιολογίνας στην Λέσβο και η βυζαντινή παρακαταθήκη της".
 
Πρόκειται για έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη και η οποία αφορά στην υστεροβυζαντινή τέχνη της Λέσβου κατά το χρονικό διάστημα του δεύτερου μισού του 14ου αιώνα. Παρουσιάζεται το μοναδικό φαινόμενο της διαφύλαξης και προβολής στους ναούς του Ταξιάρχη στο Μανταμάδο, στον Παπάδο και στο Καγιάνι του κατάλοιπου τμήματος τοίχου από τον αρχικό κατεστραμμένο ναό με την επιτοίχια λατρευτική εικόνα του επωνύμου αγίου αρχιστράτηγου Μιχαήλ, ως περίοπτη ανεξάρτητη κατασκευή in situ. Εξετάζονται και χρονολογούνται οι επιτοίχιες, λατρευτικές εικόνες του Ταξιάρχη στο Μανταμάδο και του Ταξιάρχη στον Παπάδο. Αναπτύσσεται η άποψη ότι η υστεροβυζαντινή τέχνη στη Λέσβο ακολουθεί τη βυζαντινή παράδοση την εμβολιασμένη με φραγκικές επιδράσεις και συνδέεται με τις αισθητικές αντιλήψεις που εκπέμπουν τα παλαιολόγεια έργα της Κωνσταντινούπολης καθώς και του ευρύτερου γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας και της Θράκης. Τα ιερά κειμήλια και προσκυνήματα, αδιαμφισβήτητα τεκμήρια της λατρείας του Ταξιάρχη η οποία αναπτύσσεται ιδιαίτερα στο δεύτερο μισό του 14ου αιώνα, συσχετίζονται με την εγκατάσταση και την παρουσία της Μαρίας Παλαιολογίνας στο νησί το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Στην Μαρία Παλαιολογίνα, κόρη του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Γ΄ και αδελφή του αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄, η Λέσβος δόθηκε ως προίκα για το γάμο της με τον Φραγκίσκο Γατελούζο.

Παρασκευή, 19 Φεβρουαρίου 2016

ΤΟ ΑΡΧΕΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ της ΓΕΡΑΣ


Στη μελέτη “MİDİLLİ’DE OSMANLI VAKIFLARI” του Τούρκου Καθηγητή Ιστορίας, Ιμπραήμ Ογκούζ (İbrahim OĞUZ),  που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2015 και αναφέρεται στα βακουφικά ιδρύματα της Λέσβου, βρίσκουμε πολλά στοιχεία για την περιοχή της Γέρας. Αποσπάσματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν προ μερικών μηνών στη διαδικτυακή θέση του Παγγεραγωτικού Αθηνών.
Πίνακας από την μελέτη του İbrahim " OĞUZMİDİLLİ’DE OSMANLI VAKIFLARI". Αναφέρεται στη Βρύση του Περάματος και στη συμμετοχή για την κατασκευή της Μουσουλμάνων και Χριστιανών.


Αποδελτίωση του παραπάνω πίνακα 

Στοιχεία από την μελέτη του İbrahim OĞUZ που αναφέρονται στη βρύση του Περάματος


Η έρευνα   βασίσθηκε σε οθωμανικά αρχεία του 19ου αιώνα.   Χαρακτηριστικό στοιχείο  ότι τα ιδρύματα του Σκοπέλου ξεπερνούν σε αριθμό τα βακουφικά ιδρύματα της πόλης της Μυτιλήνης. Ο Ογκούζ το αποδίδει  στην οικονομική άνθιση της περιοχής λόγω του πλούτου που αποφέρει η συλλογή του ελαιοκάρπου. Σημειώνει μάλιστα  τον σημαντικό ρόλο που διαδραμάτιζε το λιμάνι του Περάματος στη  διακίνηση των προϊόντων της ελαιοσυλλογής και την ευκολότερη πρόσβαση του Σκοπέλου με την πόλη της Μυτιλήνης μέσω του πορθμείου Περάματος -  Λουτρών.

 Από άλλη έρευνα του ίδιου καθηγητή  μαθαίνουμε ότι ένα μεγάλο τμήμα   της Γέρας  δόθηκε στην Μιχρισάχ Βαλιντέ Σουλτάνα  (1745 - 1805 ),  η  οποία με τα έσοδα που είχε από την εκμετάλλευση της ελαιοπαραγωγής, δημιούργησε το Ίδρυμα της  Ελιάς (Vakıf Zeytinlikleri).

Τα έγγραφα των αρχείων, τα οποία είναι εκατοντάδες, δεν διαβάσατε λάθος εκατοντάδες, ξεκινούν από τις αρχές του 18ου αιώνα. Για παράδειγμα για το Τζαμί    Σκοπέλου υπάρχουν 13 έγγραφα, με παλαιότερη χρονολογία  το  1735.

Κι εδώ έρχεται ο προβληματισμός μας και οι ευθύνες μας. Οι Τούρκοι σέβονται την ιστορία τους. Αλήθεια εμείς τι έχουμε κάνει; Πόσα παλιά κιτάπια   πήγαν για προσάναμμα;  Κάποιες προσπάθειες που έγιναν να διασωθεί το αρχειακό υλικό της περιοχής, τι απέγιναν; Είναι αλήθεια ότι προτάθηκε η δημιουργία  Ιστορικού Αρχείου στον Μεσαγρό, αλλά… σκόνταψε σε μικροψυχίες και τοπικισμούς;

Πρότασή μας η δημιουργία φορέα που θα αναλάβει την αξιοποίηση του υπάρχοντος δημόσιου αρχειακού υλικού και θα συγκεντρώσει και αρχεία ιδιωτών που είναι διατεθειμένοι να τα προσφέρουν. Ναι, ακόμη και σήμερα την εποχή της κρίσης υπάρχουν προγράμματα, υπάρχουν χρήματα, φθάνει να υπάρχει η βούληση. Τα δημόσια αρχεία φθείρονται, τα ιδιωτικά χάνονται. Ας μεριμνήσουμε πριν είναι αργά.
Στρατῆς Γιαννῖκος