Τσίλια - Μέτια - Τάλαντους - Ιερά σε χάρτη του 1662

Στο υπόμνημα του χάρτη , στο πάνω δεξιό μέρος :
1.Τσίλια (Cilleum)   2. Ιερά(Ηiera)
3. Μέτια (Meteum) 4. Τάλαντος (Tantalus)

          Σε παλιούς χάρτες που απεικονίζουν το νησί μας υπάρχουν πολλά λάθη, αντιγραφές και προχειρότητες. Και τούτος εδώ είναι γεμάτος λάθη, όμως  σωστά καταγράφει, όπως και οι περισσότεροι χάρτες,  την τοποθεσία του Κάβο Μαλιά και της πόλεως Μυτιλήνης. Κι αυτό γιατί ο Κάβο Μαλιάς  και τα νησάκια που ήταν μπροστά από τον Κόλπο της Γέρας ήταν τα σημάδια που έβαζαν - ερχόμενοι από τον νότο-  οι παλιοί ναυτικοί για να πάνε στην πρωτεύουσα του νησιού, την Μυτιλήνη ή να βρουν, κυρίως τον 19ο και στις αρχές του 20ού αιώνα ασφαλές αγκυροβόλιο στον φιλόξενο Κόλπο της Γέρας.

             Σε τούτον εδώ τον χάρτη , του 1662, ανάμεσα στις 18 περιοχές που αναφέρει το υπόμνημα του χάρτη ως incertae positionis, δηλαδή αβέβαιες θέσεις,  υπάρχουν και τέσσερις περιοχές της Γέρας. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες 14 (το Πόλιο αναφέρεται δύο φορές) που δηλώνουν κυρίως  βουνά (Όλυμπος, Όρδυμνος, Μάκιστος) ή αρχαίες πόλεις (Αρίσβη, Βρύσα), οι τέσσερις περιοχές της Γέρας, δηλαδή τα Τσίλια (Cilleum), η Ιερά(Ηiera), τα Μέτια (Meteum) και ο Τάλαντος (Tantalus) είναι παραλιακές και ορόσημα για την αναγνώριση- πρόσβαση στο στόμιο του Κόλπου Γέρας. Στην ομάδα των τεσσάρων μπορούμε να εντάξουμε και το το παραλιακό Πόλιον (Polium) του Πλωμαρίου. Θα πρέπει να εξετασθεί η πιθανότητα ο χαρτογράφος προερχόμενος από τα δυτικά να πλεύρισε πρώτα τα Τσίλια ή το Πόλιον, αφού μάλιστα τα αναφέρει πρώτα στον υπομνηματισμό, και να πήρε πληροφορίες για το πώς θα συνεχίσει την πορεία του. 

1879. Ο Αγγλικός Στόλος στο Στόμιο του Κόλπου Γέρας

 Επεξεργαζόμενος το υλικό που συγκεντρώνουμε, το σχετικό με την Ιστορία του Κόλπου Γέρας, βρέθηκα μπροστά σε ένα ξεχασμένο αρχείο που είχα αποθηκεύσει. Είναι μια εικόνα του 1879 που δείχνει τα πλοία του Αγγλικού Στόλου να εισέρχονται στον Κόλπο της Γέρας. 

Συγκεκριμένα η λεζάντα  αναφέρει: 

The British Fleet entering the Harbour of Jero (Mitylene)

THE BRITISH FLEET IN THE MEDITERRANEAN.

Μετά από τη δημοσίευση της ανάρτησης μας στο Φατσοτέφτερο ο φίλος

Makis Bekiaris  μάς υπέδειξε τη μελέτη του Ιστορικού Στρατή Αναγνώστου με τίτλο MIA ΑΓΝΩΣΤH ΚΑΤΑΛΗΨH ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΥΤIΛΗΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΑΛΛΙΚΟ ΣΤΟΛΟ ΤΟ 1901, στην οποία έχει δημοσιευθεί " Η Είσοδος του Αγγλικού Στόλου στον Κόλπο της Γέρας" . Μεταξύ άλλων περιλαμβάνεται και η πληροφορία ότι : 

Τέλoς περιoχές της Λέσβoυ είχαv επιλεγεί κατά τo πρόσφατo παρελθόv τoυλάχιστov δύo φoρές ως τόπoι εκδήλωσης αγγλικώv vαυτικώv επιδείξεωv, χωρίς vα πρoκληθoύv έvτovες αvτιδράσεις εκ μέρoυς τωv λoιπώv Μεγάλωv Δυvάμεωv. Συγκεκριμέvα τo 1879 μoίρα τoυ αγγλικoύ στόλoυ πραγματoπoίησε vαυτική επίδειξη στov κόλπo της Γέρας. Αλλά και στις 1/13-9-1891 μoίρα της ίδιας απoικιoκρατικής δύvαμης, υπό τηv πρόφαση ασκήσεωv,κατέλαβε για μια μέρα τo στρατηγικό όρμo τoυ Σιγρίoυ,πoυ βρίσκεται στo δυτικό μέρoς τoυ vησιoύ και ελέγχει τηv έξoδo τωv Δαρδαvελλίωv.

Η Μελέτη του Στρατή Αναγνώστου δημοσιεύεται στη διαδικτυακή θέση : http://www.lesvosoldies.gr/gr/1183982148/1254054281.html

Σ.Γ.Γ.

 . 

Για μεγένθυση κάντε κλικ πάνω στην εικόνα.

Το ΦΤΕΛΙ σε χάρτη του 1578

                       Είναι γνωστό ότι  οι περισσότεροι από τους παλιούς χάρτες δεν ανταποκρίνονται  σε πραγματικά στοιχεία. Οι σχεδιαστές τους,  αντέγραφαν   προηγούμενους χάρτες περιηγητών και τις λανθασμένες πληροφορίες. Από αντιγραφή σε αντιγραφή  καταντούσαν οι χάρτες να έχουν εντελώς εξωπραγματικά στοιχεία.

                      Κάτι τέτοιο πρέπει να έγινε και στον χάρτη του 1578 που παρουσιάζουμε, στον  οποίο η Άντισσα είναι στον Βορρά και η Ερεσός στον Νότο και το Σίγρι παρουσιάζεται(;) ως  η βραχονησίδα Sagre. Πάνω από το όνομα του νησιού μας Lesvos ins<ula>,  υπάρχει η λέξη Imbri, που πιθανόν να εννοεί τη νήσο Ίμβρο.

                      Οι μόνες, ίσως, πραγματικές απεικονίσεις είναι της πόλεως Μυτιλήνης (Μetelin), αφού τοποθετείται στα ανατολικά του νησιού και φαίνεται το λιμάνι με το κάστρο της, όπως και στο νότιο μέρος του νησιού, πιθανότατα, το Φτέλι στο στόμιο του Κόλπου της Γέρας, που καταγράφεται στον χάρτη ως Ptelia. Ίσως είναι και οι μόνες τοποθεσίες που επισκέπτεται ο χαρτογράφος. Το τελευταίο συνάγεται από πορτολάνο της εποχής – τον οποίο θα δημοσιεύσουμε σε επόμενες αναρτήσεις μας- ο οποίος περιέχει  λεπτομερέστατες πληροφορίες για τον τρόπο που μπορούσαν να εισέλθουν τα πλοία στον Κόλπο της Γέρας και τα σημεία  αγκυροβόλησης. 

1664 μ.Χ. Χάρτης του Κόλπου Γέρας

Χάρτης του Κόλπου Γέρας 

από τον  Francesco Maria Levanto,   1664

ΑΝΑΤΟΛΗ ΗΛΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΓΕΡΑΣ (Βίντεο) - Sunrise Gera's Bay Lesvos

Βίντεο από   http://www.lesvoslive.gr/

1915 ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΓΕΡΑΣ

Καλοκαίρι του 1915 . Οι Άγγλοι στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιούν ως βάση τους τον Κόλπο της Γέρας, σταθμεύουν στρατεύματά τους στην Σκάλα Λουτρών και σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής έχουν κατασκευάσει και αεροδρόμιο, το οποίο χρησιμοποιούν για να πραγματοποιήσουν  επιχειρήσεις εναντίον της Σμύρνης. 

Σ.Γ.

ΟΤΑΝ ΤΑ ΛΑΔΙΑ ΠΗΓΑΙΝΑΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Παλιά, όταν ήταν κισιροχρονιά, χρονιά αφορίας, λεγόταν η παρακάτω φράση από τους Γεραγώτες : "Τα λάδια έ παν΄ στ'ν Πόλj"   που σήμαινε ότι δεν υπήρχε μεγάλη ελαιοσυλλογή, τέτοια ώστε να γεμίζουν τα πλοία  που ξεκινούσαν από τη Γέρα με προορισμό την Κωνσταντινούπολη. 
Η παρακάτω διαφήμιση μαρτυρεί την ύπαρξη εβδομαδιαίας ακτοπλοϊκής γραμμής που συνέδεε τη ΓΕΡΑ με την ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ  [ εφ. ΛΕΣΒΟΣ ΙΑΝ 1914]

1872 ΓΕΡΑ -ΣΜΥΡΝΗ

Δημοσίευμα του Σεπτεμβρίου 1872 στην εφημερίδα της Σμύρνης "Η ΑΜΑΛΘΕΙΑ". 

Από το δημοσίευμα μαθαίνουμε ότι στις 15 Σεπτεμβρίου 1872 κατέπλευσε στο λιμάνι της Σμύρνης, προερχόμενο από τη Γέρα, η  ελληνόκτητη  γολέτα (δικάταρτο)  "ΑΣΠΑΣΙΑ",  μεταφέροντας ξυλεία. 

    Μετά από πρόχειρη έρευνα στο διαδίκτυο βρήκαμε  μία γολέτα με το όνομα  "Ασπασία".(http://astypalaia.wordpress.com/2010/01/25/ )   .

 Πιθανόν να είναι το συγκεκριμένο πλοίο, μιας και στο δημοσίευμα   αναφέρεται ως πειρατικό πλοίο, αν σκεφτούμε ότι μετά από το τέλος του πολέμου της Ανεξαρτησίας πολλοί Ψαριανοί , για να επιβιώσουν,  κατέφυγαν στην πειρατεία.

Με το όνομα ΑΣΠΑΣΙΑ υπήρχε και  πλοίο του Ψαριανού πολεμιστή Ανδρέα Μυτάρα. Τα 40 περίπου χρόνια από  το τέλος του αγώνα της Ανεξαρτησίας και η εγγύτητα της Γέρας με τη Σμύρνη  και τα Ψαρά, δεν μπορούν να αποκλείσουν και το γεγονός το πλοίο να ανήκε σε απόγονο του  Ψαριανού αγωνιστή.

Ακτοπλοϊκή Σύνδεση Γέρας με Πειραιά

Από δημοσιεύματα εφημερίδας του 1930. 

  Ακτοπλοϊκή Σύνδεση Γέρας με Πειραιά. 

Κάθε Παρασκευή πρωί με το "ΚΑΡΥΣΤΟΣ ΤΟΓΙΑ"
Κάθε Σάββατο με το "ΕΛΕΝΑ Μ."
 και κάθε Κυριακή με το ταχύπλοο της εποχής "ΣΠΕΤΣΑΙ" 

Ἐπί τῆς ναυαρχίδος τοῦ εἰς τόν Κόλπον Γέρας ναυλοχοῦντος Ἀγγλικοῦ Στόλου.(Μέρος Πρώτον)

Οι ξένοι στόλοι πολλές φορές αγκυροβολούσαν  στον φυσικό λιμένα του Κόλπου Γέρας, έχοντάς τον   ως ασφαλές αγκυροβόλιο. Ο Οθωμανικός Στόλος  κατά την Επανάσταση του 1821 χρησιμοποίησε τον Κόλπο της Γέρας ως βάση του και ο λόγος αυτός είναι και ένας από τους κύριους λόγους  που δικαιολογούν τη μη συμμετοχή του νησιού μας στον αγώνα της Ανεξαρτησίας. 

 Στο  Α΄ μέρος αυτού του αφιερώματος  δημοσιεύουμε αποσπάσματα από δημοσιεύσεις  στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ , που αναφέρονται σε επισκέψεις  του εγγλέζικου στόλου στη Γέρα  και σε γεύματα που παραθέτονταν επί της ναυαρχίδος αγγλικού στόλου και σε εθιμοτυπικές επισκέψεις στο Πέραμα και στη Μυτιλήνη. Το ποδόσφαιρο , μάλιστα «…ἂρχισε νά διαδίδεται στόν τόπο μας ἀπό τήν ἐποχή πού ὁ Κόλπος τῆς Γέρας ἐφιλοξένησε τόν  Ἐγγλέζικο στόλο» στον  Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σε  επόμενες αναρτήσεις θα αναφερθούμε και στην παρουσία αυστριακών και γερμανικών πολεμικών πλοίων στον Κόλπο.

Στρατῆς Γιαννῖκος

27 Ιουλίου 1930, εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ

15  Ιουνίου 1929, εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ

 13 Ιουλίου 1929, εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ

20 Ιουλίου 1930, εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ